Jet Provost XN512 als blikvanger

Periode: Na 1958
Type: Vliegtuig
Militair of Burger: Militair
Status: Niet van toepassing
Datum registratie: 
22/10/2018
Eigenaar: 
Bergmans Fashionoutlet
  • © Luc Wittemans, 21/10/2018© Luc Wittemans, 21/10/2018© Luc Wittemans, 21/10/2018
Locatie: 
Luikersteenweg 475, 3920 Lommel

Lokatie

Bij Bergmans Fashionoutlet in Lommel staat al bijna 20 jaar een Jet Provost trainer als blikvanger aan de ingang. Bergmans begon als ‘legerstock’ met kampeermateriaal en werk- en legerkleding maar schakelde later over naar pure merkkledingwinkel. Als herinnering aan de periode als ‘legerstock’ staat de Jet Provost nog steeds voor de deur.

De Jet Provost was een afgeleide van de Percival Provost met stermotor. De ontwikkeling gebeurde door Percival als onderdeel van de Hunting Group die later opging in de British Aircraft Corporation – BAC en nog later British Aerospace. De Royal Air Force bestelde een kleine serie van twaalf stuks van de T.1 voor evaluatie gevolgd door vier van de T.2. De Jet Provost in Lommel is een T.3 waarvan er 201 gebouwd werden voor de RAF en nog eens 22 (als T.51) voor export. Daarna volgde de T.4 (198 gebouwd voor de RAF plus 43 als T.52 voor export) en de T.5 (110 voor de RAF en 5 als T.55 voor Soedan). De T.5 had een drukcabine en BAC ontwikkelde deze variant verder als de Strikemaster voor export; hiervan werden en nog 146 gebouwd. Met een productie van meer dan 700 stuks mag dit een commercieel succes genoemd worden.    
 
Het exemplaar in Lommel is een T.3 die bij de RAF diende met serial XN512. Afgeleverd op 20 januari 1961 diende hij de eerste jaren bij de Central Flying School – CFS waar de RAF haar instructeurs opleidt. Midden de jaren zeventig was de actieve carrière de XN512 al voorbij: in september 1976 werd hij tijdens de Battle of Britain Display van St. Athan gezien in gebruik bij No.4 School of Technical Training met ‘maintenance serial’ 8435M. Midden de jaren tachtig maakte hij deel uit van de sleutelkisten op RAF Halton. Later werd hij verkocht en zo kwam deze Jet Provost ergens eind 1996, begin 1997 in België terecht. Aanvankelijk zag hij er nog redelijk ‘militair’ uit met fantasiekleuren en haaientanden over het originele RAF-schema; vanaf 2014 is hij herspoten in een volledig wit schema met het logo van het bedrijf. Het toestel staat hoog op een paal en ziet er alvast nog redelijk goed uit na meer dan 20 jaar buiten in weer en wind.
 
Tot ongeveer 2012 stond bij Bergmans ook een MiG 21 als blikvanger. MiG 21PFM Fishbed F (94A4407) serial 4407 van de Tsjechische luchtmacht was eveneens vanaf 1997 naast de Bergmans-winkel geplaatst. Het verhaal gaat dat deze beschadigd werd bij het maaien van het gras en inderdaad, een foto uit 2012 toont het toestel met de neus op de grond nadat de voorste steun het blijkbaar begeven had. De MiG werd daarna verwijderd en staat tegenwoordig uiteengenomen bij een handelaar in oude metalen te Balen.
 
  ********
 
Chez Bergmans Fashionoutlet à Lommel se trouve maintenant depuis presque 20 années un avion d’entrainement Jet Provost à l’entrée comme attraction. L’entreprise Bergmans débutait comme stock américain avec la vente de matériel de camping et vêtements militaires et de travail, puis plus tard se convertit dans un magasin de vêtements de marque. Son passé comme stock américain est rappelé par le Jet Provost devant l’entrée.
 
Le Jet Provost était dérivé du Percival Provost, avion d’entrainement avec moteur en étoile. Percival faisait à ce moment-là partie du groupe Hunting, plus tard consolidé dans le British Aircraft Corporation – BAC avant de devenir British Aerospace. Le Royal Air Force passait commande d’une petite série de 12 T.1 pour évaluation, suivi par 4 exemplaires du T.2. Le Jet Provost de Lommel est un T.3 dont 201 ont été construit pour la RAF et 22 (comme T.51) pour l’exportation. Suivait le T.4, 198 construit pour la RAF et 43 comme T.52 pour l’exportation, et le T.5, 110 pour la RAF et 5 comme T.55 pour le Soudan. Le T.5 était équipé d’une cabine pressurisé et le BAC en développait le Strikemaster pour l’exportation dont 146 furent construit. Avec une production de plus de 700 exemplaires le Jet Provost/Strikemaster était sans aucun doute un succès commercial.
 
L’exemplaire de Lommel est un T.3 ayant servi avec la RAF avec la matricule XN512. Accepté pour le service le 20 janvier 1961, il servait d’abord avec le Central Flying School – CFS ou la RAF formait ces instructeurs. Au milieu des années septante, la carrière active de XN512 était passé: en septembre 1976, pendant le meeting Battle of Britain Display de St. Athan il s’y trouvait en usage avec le No.4 School of Technical Training avec le ‘matricule maintenance’ 8435M. Au milieu des années quatre-vingts il se trouvait parmi les avions pour la formation des mécaniciens à RAF Halton. Il arrivait en Belgique fin 1996, début 1997. Il était exposé sur un pylône dans un schéma ‘militaire’ fantaisiste avec des dents de requin, les couleurs militaires RAF étant encore vaguement visible sous la nouvelle couche de peinture. A partir de 2014, le Jet Provost apparaissait peint uniformément blanche avec le logo de l’entreprise. L’avion a l’air d’être en assez bonne état, ayant passé plus de 20 ans exposé aux intempéries.
 
La même entreprise exposait de 1997 jusqu'en 2012 également un MiG 21 PFM Fishbed F (numéro de série 94A4407) matricule militaire 4407 de la Force Aérienne Tchèque. Il parait qu’il fut endommagé lors qu’on était en train de tondre la pelouse autour et une photo de 2012 montre l’avion sur le nez suite à l’effondrement du support avant. Le MiG a été enlevé peu après et se trouve actuellement non assemblé sur le terrain d’un marchand de vieux métaux à Balen.